Home
Kennis en Economie
   archief april 2006
archief januari 2006
archief december 2005
archief november 2005
archief september 2005
archief augustus 2005
archief juli 2005
archief juni 2005
archief mei 2005
archief april 2005
archief maart 2005
archief februari 2005
archief januari 2005
2004
Recht en Veiligheid
Europa
Jihad vs McWorld
E-government
Nieuwe democratie
Columns
Politici
Overzicht thema`s
Verkiezingen
Tools
Het Belgenrapport
Nieuwsbrief
Colofon
Poldi.Net




Open Source bij de overheid
Mark Bressers Gepost:     vrijdag, 6 juni 2003, 14:00
Van:     < Mark Bressers - Programmamanagement OSOSS >
URL:     < http://www.politiek-digitaal.nl/colofon/gastauteurs >

Veel organisaties zien open standaarden en open source software als de nieuwe Haarlemmerolie. Maar ICT blijft een taai ongerief. Goed gebruik van ICT is een kwestie van management en organisatie. Het programma Open Standaarden en Open Source Software (OSOSS) voor de overheid gaat het gebruik van open source stimuleren, maar ook verwachtingen managen.

Tijdens een zeer goed bezocht startsymposium is het programma OSOSS (open standaarden en open source software voor de overheid) van start gegaan. Veel belangstelling, maar het dwingt ook tot zorgvuldig management van de verwachtingen. Het programma OSOSS is begin dit jaar in opdracht van de ministeries van BZK en EZ gestart met de eerste voorbereidingen. Daarbij is ons opgevallen dat vele overheden open standaarden en open source software zien als de nieuwe Haarlemmerolie, die alle ICT-kwalen als sneeuw voor de zon zal laten verdwijnen. Om maar meteen met de deur in huis te vallen: dat is dus niet zo. ICT is en blijft een ''Taai Ongerief''. ICT-inzet laten renderen blijft een zaak van management en organisatie, wat de techniek ook vermag. Het begin van alles is professioneel opdrachtgeverschap. Dat geldt ook in geval van open standaarden en open source software.

Organisatie aanpassen
Het programma OSOSS gaat niet zomaar over informatievoorziening en de slimme inzet van ICT daarbij. Het programma heeft rechtstreeks te maken met het tegengaan van de verkokering van de overheid en het slechten van blokkades voor gegevensuitwisseling. Het programma OSOSS stimuleert overheidsorganisaties open standaarden (ICT) toe te passen in hun informatiesystemen en informeert hen over de mogelijkheden van open source software. Het programma biedt concrete ondersteuning in de vorm van voorlichting, kennisuitwisseling en instrumenten, waarmee elke overheidsorganisatie zelf open standaarden en open source software kan toepassen.

Gelovigen versus ongelovigen?
Als programmabureau OSOSS zien we voor onszelf geen taak als gelovigen die de ongelovigen, linksom of rechtsom, over de streep moeten gaan trekken. Onze taak is er eerst en vooral n van kenniscentrum, voorlichter en aanjager van het debat. En daar is alle reden toe, want er zijn simpelweg nog te veel vooroordelen en onterechte assumpties bij deze onderwerpen. De voorlopige resultaten van een 0-meting bij functionarissen bij Rijk, provincie, gemeenten en andere publieke organisaties laten dat duidelijk zien. Vandaar de volgens sommigen wat onderkoeld geformuleerde missie van het programmabureau voor dit moment: het stimuleren van gebruik van Open Standaarden en het informeren over de mogelijkheden van Open Source Software. Laten we de toren eerst eens beklimmen. Pas als je boven bent komt de afweging, of je er wat vanaf zult gaan schreeuwen en wat dat dan wel is.

Activiteiten
Bij ieder gesprek dat je voert krijg je de afgelopen weken steeds dezelfde prangende vragen: Wat gaan het programmabureau nu eigenlijk den? In de kern voorzien we dan vier dingen:

  1. Kennisverzameling: er zijn veel halve waarheden en vooroordelen als het gaat om open standaarden en open source software. Onze eerste activiteit is die te ontmaskeren, om wat er is aan 'know how' te ordenen en te schiften.
  2. Kennisoverdracht: de kennis wordt ontsloten via de website www.ososs.nl. Op deze website vindt u nieuws, best practices, evenementen, publicaties, een overzicht van open source dienstverleners, de catalogus open standaarden en nog veel meer.
  3. Instrumentontwikkeling: een derde activiteit is het ontwikkelen en ontsluiten van instrumenten om praktisch met Open Standaarden en Open Source Software aan de slag te kunnen. De eerste instrumenten van OSOSS zijn gisteren gepresenteerd: de catalogus Open Standaarden, de licentiewijzer en het uitwisselplatform voor Open Source Software.
  4. Referentieprojecten: veel zal afhangen van goede voorbeelden. Wij willen dit stimuleren. Daarom willen we oganisaties helpen die software (laten) ontwikken en via een open source licentie willen delen en doorontwikkelen.
Wie durft?
Een aparte uitdaging blijft natuurlijk het op gang brengen van concrete implementatie acties. Wat nodig is om gebruik van Open Standaarden en Open Source Software wortel te laten schieten is een gedegen en concreet zicht op niet alleen de kansen die daarmee in het vizier komen, maar ook op de blokkades die grootschalige toepassing in de weg staan. Op dit terrein bestaan nog heel wat uitdagende vragen. Bijvoorbeeld: wat is nu eigenlijk de 'business case' voor de overheid als geheel en voor afzonderlijke instanties daarbinnen? Kunnen we die zo scherp krijgen dat het schaarse geld dat er de komende jaren is, gericht juist voor dit doel zal worden ingezet? Als programmabureau zullen we die vragen moeten gaan beantwoorden. Hoe zit het met de kosten en de baten, in macro-, maar ook in microperspectief? Wie stellen we aansprakelijk als we met slechte software blijken te werken en wat kunnen we daar dan mee? Worden we er financieel de facto echt wel wijzer van: verschuiven we de kosten die we moeten maken niet eenvoudigweg van de ene post naar de andere, van licentie- naar consultancykosten? Waarom zou ik als 'early adaptor' de eerste stap zetten: is het niet verstandiger om de kat uit de boom te kijken en er pas in te springen als de kinderziekten voorbij zijn en OSOSS zich heeft bewezen?

Juist vanwege deze en andere vragen is de aanpak gekozen die we hiervoor hebben geschetst: we gaan er niet alleen over praten, we gaan het vooral ook doen. Iedere reis begint bij de eerste stap.